उच्च प्राथमिक शिष्यवृत्ती परीक्षा (इयत्ता 7 वी) करीता नवीन सुधारित अभ्यासक्रम आणि परीक्षा पद्धती खालीलप्रमाणे सविस्तर देण्यात आली आहे. म्हणून, विद्यार्थ्यांनी हा इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम काळजीपूर्वक समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. हा अभ्यासक्रम MSCE Pune च्या मार्गदर्शक तत्त्वांवर आधारित आहे.
इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम: Exam Pattern & Marks Distribution
इयत्ता 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षेमध्ये एकूण 2 पेपर्स असतात आणि प्रत्येक पेपरमध्ये बहुपर्यायी प्रश्न विचारले जातात. त्यामुळे, संपूर्ण परीक्षेचे नियोजन समजून घेण्यासाठी खालील टेबल नक्की पाहा. तसेच, हा सुधारित इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम गुणांच्या अचूक वितरणावर प्रकाश टाकतो:
| पेपर क्र. | विषय (Subjects) | प्रश्न संख्या | एकूण गुण | वेळ (Time) |
|---|---|---|---|---|
| Paper 1 | प्रथम भाषा (मराठी) & गणित (Mathematics) | 75 | 150 | 90 Min |
| Paper 2 | तृतीय भाषा (इंग्रजी) & बुद्धिमत्ता चाचणी | 75 | 150 | 90 Min |
इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम - Paper 1 (मराठी व गणित)
प्रथम पेपरमध्ये प्रामुख्याने दोन विषयांचा समावेश होतो. याव्यतिरिक्त, या घटकाची तयारी करताना गुणभारांशाकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. म्हणूनच, खालील तक्त्यामध्ये सविस्तर इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम दिला आहे.
1. विषय: प्रथम भाषा (मराठी) - इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम
माध्यम: मराठी. तसेच, यामध्ये मराठी व्याकरणाला सर्वाधिक महत्त्व देण्यात आले आहे.
| अ. क्र. | घटक (Unit) | उपघटक (Sub Units) | भारांश (Weightage) |
|---|---|---|---|
| 1 | आकलन | 1. उतारा व त्यावर आधारित प्रश्न 2. कविता व त्यावर आधारित प्रश्न 3. सुसंगत वाक्यांचा परिच्छेद 4. संवाद व त्यावर आधारित प्रश्न |
24% |
| 2 | शब्दसंपत्ती | 1. समानार्थी शब्द 2. विरुद्धार्थी शब्द 3. शुद्ध अशुद्ध शब्द 4. आलंकारिक शब्द 5. शब्दसमूहाबद्दल एक शब्द 6. वाक्प्रचार 7. म्हणी 8. पारिभाषिक शब्द |
24% |
| 3 | कार्यात्मक व्याकरण | 1. वर्णविचार 2. संधी (स्वरसंधी, व्यंजनसंधी, विसर्ग संधी, पूर्वरुप संधी, पररुप संधी) 3. शब्दांच्या जाती (विकारी व अविकारी) 4. लिंग 5. वचन 6. विभक्ती, कारकार्थ व शब्दाचे सामान्यरुप 7. प्रयोग (सकर्मक व अकर्मक कर्तरी प्रयोग, कर्मणी प्रयोग, सकर्मक व अकर्मक भावे प्रयोग) 8. वाक्यांचे प्रकार (केवल, मिश्र, संयुक्त व होकारार्थी-नकारार्थी अर्थ न बदलता) 9. विरामचिन्हे 10. काळ, काळांचे प्रकार व क्रियापदाचे अर्थ |
48% |
| 4 | सामान्य ज्ञान | इ. 1 ली ते इ. 7 वी मराठी विषयाशी संबंधित सामान्य ज्ञान: 1. लेखक कवी यांची टोपण नावे, उपाधी 2. साहित्य व साहित्यिक, साहित्य क्षेत्रातील पुरस्कार |
04% |
इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम
मराठी (प्रथम भाषा) | इंग्रजी (तृतीय भाषा) | गणित | बुद्धिमत्ता चाचणी
Download PDF2. विषय: गणित (Mathematics) - इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम
माध्यम: मराठी. कारण, गणित हा विषय विद्यार्थ्यांच्या तार्किक क्षमतेचा कस लावतो. त्यामुळे, या विषयाचा इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम अत्यंत सविस्तरपणे अभ्यासणे फायदेशीर ठरेल.
| अ. क्र. | घटक (Unit) | उपघटक (Sub Units) | भारांश (Weightage) |
|---|---|---|---|
| 1 | संख्याज्ञान | 1. सम संख्या, विषम संख्या, मूळ संख्या, संयुक्त संख्या, सहमूळ संख्या, जोडमूळ संख्या, trikoणी संख्या, रोमन संख्या चिन्हे. 2. नैसर्गिक संख्या, पूर्ण संख्या, पूर्णांक संख्या, परिमेय संख्या. 3. परिमेय संख्या व त्यावरील क्रिया. 4. संख्या रेषा |
08% |
| 2 | संख्यावरील क्रिया | 1. विभाज्य, विभाजक, विभाज्यतेच्या कसोट्या 2. वर्ग आणि वर्गमूळ, घन आणि घनमूळ 3. लसावि, मसावि 4. अपूर्णांक (दशांश अपूर्णांक, व्यावहारिक अपूर्णांक) 5. घातांक 6. गुणोत्तर व प्रमाण, भागिदारी 7. चलन 8. काळ, काम, वेळ 9. सरासरी |
18% |
| 3 | भूमिती | 1. भूमितीतील मूलभूत संबोध: बिंदू, रेषा, रेषाखंड, किरण, कोन (सरळकोन, शून्य, पूर्ण, प्रविशाल) प्रतल, विरुद्धकोन, संलग्नकोन, पूरककोन, कोटिकोन, कोनदुभाजक व लंबदुभाजक गुणधर्म, एकसंपाती रेषा, संपातबिंदू, बहुभुजाकृतीचे आंतरकोन. 2. समांतर रेषा गुणधर्म, संगतकोन, आंतरकोन, व्युत्क्रमकोन 3. वर्तुळ - वर्तुळकंस, केंद्रियकोन, कंसाचे माप. 4. त्रिकोण गुणधर्म 5. पायथागोरस प्रमेय 6. चौकोन गुणधर्म 7. त्रिमितीय आकार, मिती, चिती, सूची, गोल, घडणी पृष्ठे, शिरोबिंदू कडा. |
22% |
| 4 | महत्त्वमापन | 1. परिमाणे: लांबी, वस्तुमान, धारकता, कालमापन, नाणी व नोटा. 2. परिमिती: त्रिकोण, चौकोन, बहुभुजाकृती, वर्तुळ 3. क्षेत्रफळ: त्रिकोण, चौरस, आयत, वर्तुळ 4. घनफळ व पृष्ठफळ: इष्टिकाचिती व घन. |
16% |
| 5 | सांख्यिकी | 1. मध्यमान, वारंवारता सारणी 2. स्तंभालेख, जोडस्तंभालेख |
06% |
| 6 | व्यावहारिक गणित | 1. शेकडेवारी 2. बँक व सरळव्याज 3. नफा तोटा, सूट (रिबेट), कमिशन (दलाली) |
14% |
| 7 | बीजगणित | 1. संख्येसाठी अक्षर, बैजिक राशी व त्यावरील क्रिया, बैजिक राशींची किंमत, बैजिक राशीचे अवयव 2. नित्यसमानता - बैजिक सूत्रे वर्गविस्तार 3. एकचल समीकरणे व त्यावरील शाब्दिक उदाहरणे |
16% |
इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम
मराठी (प्रथम भाषा) | इंग्रजी (तृतीय भाषा) | गणित | बुद्धिमत्ता चाचणी
Download PDFइ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम - Paper 2 (इंग्रजी व बुद्धिमत्ता)
दुसऱ्या पेपरमध्ये भाषा आणि बुद्धिमत्ता चाचणीचा समावेश होतो. परिणामी, विद्यार्थ्यांनी दोन्ही विषयांचा नियमित सराव करणे आवश्यक आहे. त्यानंतर, हा नवीन इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम पूर्ण करणे सोपे जाईल.
1. Subject: Third Language (English) - इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम
Medium: Marathi, Urdu, Hindi, Gujarati, Telugu & Kannada. तसेच, इंग्रजी विषयाची तयारी करताना व्याकरण घटकावर विशेष भर देणे गरजेचे आहे. म्हणून, हा इंग्रजी विषयाचा सविस्तर इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम खालीलप्रमाणे आहे:
| Sr. No. | Unit | Sub Units | Weightage |
|---|---|---|---|
| 1 | Vocabulary | 1. Writing words using clues and contextual meanings of the words. 2. Singular and Plural, Opposite and Similar meaning words. 3. Word Formation 4. Phrases 5. Writing one word substitute for the clue provided. 6. Figures of speech (Simile, Metaphor, Personification, hyperbole) 7. Homophones |
16% |
| 2 | Word Puzzles | 1. Crossword puzzles, Riddles 2. Grid |
08% |
| 3 | Language Study | 1. Sentence Formation 2. Types of Sentences 3. Parts of speech 4. Modal auxiliaries 5. Tenses: Simple, Progressive, Perfect (Present, Past, Future) |
24% |
| 4 | Grammar | 1. Punctuation 2. Direct Indirect Speech (Only Statements) 3. Degree (Statements) |
12% |
| 5 | Creative Writing | 1. Short Note 2. Dialogue 3. Slogans 4. Advertisements 5. News 6. E-mail 7. Websites 8. Stock Expressions |
16% |
| 6 | Reading Skills | 1. Prose (60 to 70 words) | 20% |
| 7 | Miscellaneous | 1. Games 2. Clock |
04% |
इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम
मराठी (प्रथम भाषा) | इंग्रजी (तृतीय भाषा) | गणित | बुद्धिमत्ता चाचणी
Download PDF2. विषय: बुद्धिमत्ता चाचणी (Intelligence Test) - इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम
माध्यम: मराठी. याशिवाय, बुद्धिमत्ता चाचणी हा घटक विद्यार्थ्यांची आकलन क्षमता तपासतो. म्हणूनच, परीक्षेमध्ये हमखास यश मिळवण्यासाठी हा सविस्तर इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम काळजीपूर्वक अभ्यासा आणि सराव करा.
| अ. क्र. | घटक (Unit) | उपघटक (Sub Units) | भारांश (Weightage) |
|---|---|---|---|
| 1 | आकलन | 1. सराव / सूचनापालन (वर्णन व मजकूर, संख्या) 2. इंग्रजी अक्षरमाला |
08% |
| 2 | वर्गीकरण | 1. शब्दसंग्रह 2. आकृत्या 3. संख्या 4. अक्षरमाला (इंग्रजी) |
10% |
| 3 | समसंबंध | 1. शब्दसंग्रह 2. आकृत्या 3. संख्या 4. अक्षरमाला (इंग्रजी) |
10% |
| 4 | क्रम | 1. संख्या 2. आकृत्या 3. चुकीचे पद ओळखणे (संख्या) 4. अक्षरमाला (इंग्रजी) |
10% |
| 5 | गटाशी जुळणारे पद | 1. संख्या 2. शब्द 3. आकृती |
06% |
| 6 | लयबद्ध मांडणी | 1. अंक 2. अक्षरे 3. चिन्हे |
04% |
| 7 | जलप्रतिबिंब | 1. अंक, अक्षरे, आकृती | 04% |
| 8 | आरशातील प्रतिमा | 1. अंक, अक्षरे, आकृती | 04% |
| 9 | तर्क व अनुमान | 1. भाषिक: वय, वेळ व घड्याळ, नाते, माहितीवरुन अनुमान काढणे. 2. अभाषिक: घनाकृती ठोकळे, त्रिकोण व चौकोन मोजणे. |
12% |
| 10 | कूटप्रश्न | 1. रांगेतील स्थान 2. दिशांवरील प्रश्न 3. दिनदर्शिका 4. वेन आकृती 5. गणिती कोडे 6. संख्यांच्या मांडणीतील सूत्र ओळखणे. |
14% |
| 11 | सांकेतिक भाषा | 1. आकृत्या 2. अंक 3. अक्षरे |
06% |
| 12 | मनोरे / रचना | 1. अंक 2. अक्षरे 3. चिन्हे |
04% |
| 13 | आकृतीचे पृथक्करण | 1. अपूर्ण आकृती पूर्ण करणे 2. तंतोतंत आकृती ओळखणे 3. घडीच्या आकृत्या 4. लपलेली आकृती शोधणे |
08% |
इ. 7 वी शिष्यवृत्ती परीक्षा अभ्यासक्रम
मराठी (प्रथम भाषा) | इंग्रजी (तृतीय भाषा) | गणित | बुद्धिमत्ता चाचणी
📥 अभ्यासक्रम PDF डाउनलोड कराMaharashtra State Educational WhatsApp Group
महाराष्ट्र राज्यातील शिक्षक, मुख्याध्यापक, विद्यार्थी व शिक्षणप्रेमींसाठी उपयुक्त शैक्षणिक WhatsApp Group मध्ये सहभागी व्हा.
